Smog nie jest mitem ani wymysłem ekologów. Ma bardzo realny wypływ na życie każdego z nas.Powoduje duszności, zaostrza choroby przewlekłe płuc, przyspiesza miażdżycę, a nawet może prowadzić do udarów.

Badania dotyczące smogu przedstawili goście piątej już konferencji klimatycznej zorganizowanej przez Projekt Września. Spotkanie odbyło się 2 grudnia w WOK-u.

Dr inż. Wojciech Rzeźnik z Politechniki Poznańskiej mówił o różnych rodzajach smogu. Najsłynniejszy londyński na początku grudnia 1952 roku zabił około 12 tys. osób.

–  W tym czasie w Londynie było zimno. Elektrownie węglowe pracowały pełną parą, ludzie rozpalali piecyki, żeby się dogrzać. Liczna osób, które zmarły w ciągu 10 dni, sprawiła, że zaczęto problem smogu traktować poważnie - mówił naukowiec.

Istnieje też tzw. smog polski, który różni się składem od londyńskiego czy fotochemicznego (występującego np. w Los Angeles). Zawiera on przede wszystkim pyły oraz groźny benzopieren.

Największy problem z nim mają miasta na południu Polski, takie jak Zakopane i Rabka-Zdrój.

Wojciech Rzeźnik przywołał wyliczenia pokazujące, że wdychając przed jeden dzień powietrze w Rabce przyjmujemy tyle benzopirenu ile palacz wypalający paczkę papierosów dziennie.

Smog występuje u nas przy mroźnej wyżowej pogodzie.

- Węgle, którymi opala się domy w Polsce zwierają więcej związków azotowych niż węgle angielskie co powoduje dodatkową emisję amoniaku, który wiąże dwutlenek siarki tworząc wtórny areozol nieorganiczny - pył - tłumaczył dr Rzeźnik.

Benzopiren w połączeniu z pyłem, szczególnie tym najdrobniejszym, przenika do naszych dróg oddechowych, a także dostaje się krwioobiegu powodując szereg schorzeń i skutecznie skracając życie.

Prelegent zwrócił uwagę, że w Polsce udało się już dość dużo osiągnąć jeżeli chodzi o ograniczenie emisji szkodliwych substancji w zakładach produkcyjnych. Teraz najważniejsze jest wpływanie na zmianę świadomości właścicieli domów i skłonienie ich do inwestycji w ekologiczne rozwiązania.

Drugi z prelegentów - Piotr Czerniejewski, aktywista z konińskiego Stowarzyszenia Młodzi Lokalsi podkreślał, że kluczowe w walce ze smogiem, a także zmianami klimatycznymi są rozwiązania systemowe. Jego zdaniem odpowiedzialności za czyste powietrze nie można zrzucać na przeciętnego Kowalskiego. Przedstawił to na przykładzie.

– Wyobraźmy sobie panią Czesię, która mieszka w gminie Czerniejewo i dojeżdża do pracy do Wrześni samochodem na diesel. Nie możemy wymagać od niej, żeby nagle porzuciła swój samochód, bo ma być ekologiczna. Rozwiązanie systemowe polega na tym, ze dofinansujemy pani Czesi ekologiczny elektryczny samochód albo sprawimy,  że do Czerniejewa  będzie dojeżdżał ekologiczny autobus - tłumaczył Czerniejewski.

Aktywista zwrócił także uwagę na promowanie właściwych rozwiązań np. przy przydzielaniu dofinansowań. Już teraz jego zdaniem powinno się dotować ogrzewanie zeroemisyjne, np. pompy ciepła, które pozwalają walczyć ze smogiem i zmianami klimatycznymi.

– Teraz dofinansowuje się wymianę kotłów na gazowe. To pozwala walczyć ze smogiem. Ale piece gazowe emitują dwutlenek węgla przyczyniając się do ocieplenia klimatu. Za 10, 15 lat pojawią się nowe regulacje prawne i kocioł gazowy znów trzeba będzie wymienić - wyjaśniał Piotr Czerniejewski.

Prelegenci podkreślali, że przechodząc na zieloną energię nie można popadać w skrajności. Podstawą jest zrównoważony rozwój. Piotr Czerniejewski przywoływał przykłady z wschodniej Wielkopolski, gdzie „wycisza” się działania kopalni nie pozostawiając górników samym sobie.

- Warto, żeby takie rozwiązania zastosować także np. na Śląsku - mówił.

Zaznaczył też, że odejście od węgla jest nieuniknione. Nie tylko ze względu na ekologię, ale też dlatego, że nasze zasoby tego surowca się kończą.

Konferencję dofinansowano ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu.