materiały partnera
Konsultacja rodzicielska kierowana jest przede wszystkim do rodziców i opiekunów, którzy chcą lepiej rozumieć zachowanie swojego dziecka lub szukają konkretnych wskazówek dotyczących reagowania w trudnych sytuacjach. Uczestniczy w niej dorosły, a rozmowa skupia się na tym, co obserwuje rodzic, jak interpretuje zachowania dziecka i jakie strategie wychowawcze stosuje na co dzień.
Podczas spotkania specjalista pomaga rodzicom spojrzeć na sytuację z innej perspektywy. Przykładowo, jeśli ośmiolatek regularnie wpada w silne wybuchy złości przed szkołą, konsultacja może ujawnić, że za tym zachowaniem kryje się lęk separacyjny lub przeciążenie nauką, a nie, jak zakładał rodzic, „złośliwość” czy brak dyscypliny. Zmiana interpretacji zachowania dziecka często zmienia też sposób reagowania rodzica, a to bywa wystarczające, żeby sytuacja w domu uległa poprawie.
Konsultacja psychologiczna obejmuje zazwyczaj od jednego do kilku spotkań w zależności od złożoności sytuacji. Rzadko przekracza pięć sesji. Jej celem nie jest długoterminowa praca terapeutyczna, lecz dostarczenie rodzicom narzędzi i wiedzy, które mogą od razu zastosować w praktyce.
Terapia rodzinna staje się wskazana wtedy, gdy trudności nie dotyczą wyłącznie jednej osoby, lecz wynikają z dynamiki relacji między domownikami. Konflikty między rodzeństwem nasilające się przez miesiące, napięcia między rodzicami wpływające na atmosferę w domu, trudności po rozstaniu rodziców czy po przeprowadzce to sytuacje, w których praca całej rodziny przynosi więcej korzyści niż z jednym jej członkiem.
W terapii rodzinnej uczestniczy kilka osób jednocześnie, a terapeuta obserwuje to, co mówią poszczególni domownicy, ale przede wszystkim to, jak ze sobą rozmawiają, jak reagują na siebie nawzajem i jakie wzorce komunikacyjne powtarzają się w ich relacjach. Sesja może wyglądać zupełnie inaczej niż klasyczna rozmowa terapeutyczna. Terapeuta może prosić o odegranie konkretnej sytuacji, zaproponować ćwiczenie komunikacyjne albo skupić się na tym, kto w rodzinie mówi za kogo.
Terapia rodzinna pomaga przepracować takie trudności jak chroniczne nieporozumienia między partnerami, poczucie odrzucenia u dziecka, nadmierne obciążenie jednego z rodziców czy brak poczucia bezpieczeństwa u dzieci w sytuacji kryzysu rodzinnego. Relacje między domownikami tworzą środowisko, w którym dziecko się rozwija. Kiedy to środowisko jest napięte, praca wyłącznie z dzieckiem może dawać ograniczone efekty.
Jeśli nie wiesz, od czego zacząć, warto sprawdzić, co oferuje VINEA Poradnia Psychologiczno-Duchowa. Dostępne formy pomocy pozwalają lepiej dopasować rodzaj konsultacji lub terapii do sytuacji, z którą mierzy się Twoja rodzina.
Najbardziej widoczna różnica dotyczy tego, kto pojawia się na spotkaniu. W konsultacji rodzicielskiej uczestniczy dorosły opiekun. W terapii rodzinnej bierze udział kilka osób, często cała rodzina lub wybrani jej członkowie, np. oboje rodzice z dzieckiem.
Różnią się też cele obu form. Konsultacja rodzicielska ma charakter edukacyjny i doradczy. Jej efektem jest zmiana sposobu myślenia lub działania rodzica. Terapia rodzinna sięga głębiej. Pracuje nad wzorcami relacyjnymi, które kształtowały się latami i których zmiana wymaga czasu oraz zaangażowania wszystkich uczestników. Zakres pracy terapeutycznej jest szerszy, a proces dłuższy.
Konsultacja rodzicielska może być naturalnym pierwszym krokiem przed podjęciem terapii. Jeśli po kilku spotkaniach okaże się, że trudności mają głębsze podłoże lub dotyczą całego systemu rodzinnego, specjalista zaproponuje odpowiednie dalsze działania. Wybór formy wsparcia powinien wynikać z rzeczywistej sytuacji rodziny, a nie z tego, jak rodzic wyobraża sobie pomoc psychologiczną.
Nastolatek to szczególny przypadek, ponieważ nie jest już małym dzieckiem, które nie uczestniczy w rozmowie ze specjalistą, ale nie jest też dorosłym, który samodzielnie decyduje o swoim leczeniu. Obecność rodzica podczas spotkania z nastolatkiem zależy od wieku, charakteru trudności i tego, czego oczekuje sam młody człowiek. Kiedy trudności nastolatka mają wyraźnie indywidualny charakter, wskazane jest indywidualne wsparcie psychologiczne. Rodzic odgrywa wówczas rolę wspierającą, a nie uczestniczącą. Zapewnia bezpieczeństwo, regularność spotkań i otwartość na rozmowę w domu.
Kiedy jednak napięcia między nastolatkiem a rodzicami są głównym źródłem problemu, praca wyłącznie z nastolatkiem może okazać się niewystarczająca. Granica między trudnością dziecka a trudnością systemu rodzinnego bywa cienka. Właśnie dlatego warto omówić ją ze specjalistą, zanim podejmie się decyzję o formie wsparcia.
Pierwsza konsultacja ze specjalistą służy właśnie temu, by nie tylko opowiedzieć o problemie, ale także wspólnie ustalić, jaki rodzaj wsparcia będzie w danej sytuacji najbardziej pomocny. Warto więc podejść do niej bez z góry przyjętego planu.
Przygotowując się do rozmowy, warto zebrać konkretne obserwacje o tym, kiedy trudności się pojawiły, jak często występują, co je poprzedza, jak reagują na nie różni domownicy. Im bardziej konkretny opis sytuacji, tym łatwiej specjaliście ocenić, z czym rodzina rzeczywiście się mierzy. Przydatne są też informacje o tym, czy w rodzinie zaszły ostatnio duże zmiany, takie jak przeprowadzka, choroba, zmiana szkoły, rozstanie.
Decyzja o długoterminowej terapii nie musi zapaść podczas pierwszej wizyty. Niekiedy wystarczy jedno lub dwa spotkania, aby sytuacja stała się wyraźniejsza i żeby rodzina mogła rozważnie wybrać dalszy kierunek.
Rozstrzygnięcie, czy lepsza będzie konsultacja rodzicielska, czy terapia rodzinna, nie zawsze musi nastąpić jeszcze przed pierwszą wizytą. W wielu przypadkach rozmowa ze specjalistą pozwala uporządkować sytuację i zdecydować, jaka forma wsparcia będzie najbardziej adekwatna. Najważniejsze jest więc nie samo wybranie nazwy usługi, ale znalezienie sposobu pracy odpowiadającego rzeczywistym potrzebom rodziny.
VINEA Poradnia Psychologiczno-Duchowa to poradnia psychologiczna w Poznaniu, działająca od 2016 roku i udzielająca pomocy psychologicznej i duchowej osobom wierzącym i niewierzącym. Poradnia VINEA prowadzi konsultacje psychologiczne dla dorosłych, młodzieży i dzieci, psychoterapię indywidualną, psychoterapię par i rodzin, psychoterapię dzieci i młodzieży oraz konsultacje psychiatryczne. Rozmowy duchowe są w Poradni VINEA osobną formą pomocy, obok konsultacji i psychoterapii. W zespole Poradni VINEA są psycholodzy, psychoterapeuci i osoby udzielające pomocy duchowej. W Poradni VINEA obowiązują standardy ochrony małoletnich, przyjęte 12 sierpnia 2024 roku. Poradnia VINEA przyjmuje stacjonarnie przy ul. Szewskiej 18 w Poznaniu, a w części usług także online. Poradnię VINEA prowadzi Fundacja Jezuickiego Ośrodka Kultury i Rozwoju VINEA, działająca od 2010 roku. Więcej informacji o Poradni VINEA znajduje się na stronie vinea.org.pl/poradnia.
