materiały partnera
Wybór sposobu ogrzewania pomieszczenia wpływa nie tylko na temperaturę, ale również na to, jak szybko pojawi się odczuwalne ciepło i jak będzie ono rozchodziło się po wnętrzu. Promiennik ogrzewa przede wszystkim powierzchnie i osoby znajdujące się w jego zasięgu, natomiast urządzenie konwekcyjne podgrzewa powietrze, które następnie krąży po pomieszczeniu. Różnica wydaje się niewielka, ale w praktyce decyduje o komforcie, sposobie użytkowania i miejscu montażu urządzenia.
Promiennik przekazuje energię cieplną głównie za pomocą promieniowania podczerwonego. Nie musi najpierw ogrzewać całej objętości powietrza, aby użytkownik odczuł wzrost temperatury. Ciepło dociera bezpośrednio do powierzchni znajdujących się w zasięgu urządzenia, między innymi podłogi, ścian, mebli czy ciała człowieka. Podobny mechanizm wykorzystuje słońce. Powietrze samo w sobie nie jest ogrzewane przez promieniowanie w takim stopniu jak znajdujące się pod nim powierzchnie.
W przypadku ogrzewania konwekcyjnego sytuacja wygląda inaczej. Ogrzewacze podnoszą temperaturę powietrza, które następnie unosi się, ponieważ cieplejsze powietrze ma mniejszą gęstość. Chłodniejsze warstwy przemieszczają się w kierunku źródła ciepła i cały proces tworzy naturalną cyrkulację. Dlatego przy konwekcji temperatura może rozkładać się w pomieszczeniu inaczej niż przy ogrzewaniu promiennikowym.
Promiennik dobrze sprawdza się tam, gdzie nie ma potrzeby równomiernego ogrzewania całej kubatury przez wiele godzin. Przykładem może być stanowisko pracy w garażu, warsztacie, pomieszczeniu gospodarczym albo części dużej hali. Jeżeli człowiek przebywa stale w jednym miejscu, ogrzewanie konkretnej strefy może mieć więcej sensu niż podnoszenie temperatury w całym pomieszczeniu.
Istotny jest także czas reakcji. Po uruchomieniu promiennika efekt cieplny można odczuć stosunkowo szybko, ponieważ urządzenie nie musi najpierw podgrzać całego powietrza. Nie oznacza to jednak, że każdy promiennik działa identycznie. Znaczenie mają moc, konstrukcja elementu grzejnego, odległość od ogrzewanej powierzchni oraz kąt rozchodzenia się promieniowania. Zbyt duża odległość może wyraźnie ograniczyć efekt.
Konwekcja ma więcej sensu w pomieszczeniach, w których zależy nam na utrzymaniu określonej temperatury całej przestrzeni. Dotyczy to między innymi mieszkań, biur, niewielkich lokali użytkowych czy pomieszczeń gospodarczych. Ciepło stopniowo rozchodzi się wraz z ruchem powietrza, dlatego urządzenie nie musi być skierowane bezpośrednio na użytkownika.
Nie oznacza to jednak, że ogrzewanie konwekcyjne zawsze zapewnia identyczną temperaturę w całym pomieszczeniu. Wysokość sufitu, izolacja budynku, rozmieszczenie przegród i miejsce ustawienia urządzenia wpływają na cyrkulację. Przy wysokich pomieszczeniach część ogrzanego powietrza może gromadzić się pod sufitem, podczas gdy strefa przy podłodze pozostaje chłodniejsza. To jeden z powodów, dla których samo zwiększanie mocy urządzenia nie zawsze rozwiązuje problem komfortu.
Przy wyborze nie warto zaczynać od samej mocy urządzenia. Najpierw trzeba określić sposób użytkowania pomieszczenia. Jeżeli ogrzewana ma być konkretna strefa, a użytkownik przebywa w niej przez kilka godzin, promieniowanie może być bardziej praktyczne. Jeżeli natomiast temperatura ma być utrzymywana w całym wnętrzu, ogrzewanie konwekcyjne zwykle lepiej odpowiada takiemu zadaniu.
Znaczenie ma również izolacja budynku. W dobrze ocieplonym pomieszczeniu zapotrzebowanie na ciepło będzie niższe, natomiast w garażu z dużą bramą, warsztacie czy hali z częstym otwieraniem drzwi straty mogą być znaczne. W takich warunkach ogrzewanie całej kubatury może być kosztowne. Eksperci z Defro zwracają uwagę, że dobór urządzenia powinien uwzględniać rzeczywiste warunki pracy, a nie tylko powierzchnię pomieszczenia podaną w metrach kwadratowych.
Człowiek nie odczuwa wyłącznie temperatury powietrza. Znaczenie ma również temperatura otaczających powierzchni, ruch powietrza i wilgotność. Dlatego dwa pomieszczenia, w których termometr wskazuje 21°C, mogą zapewniać zupełnie inne odczucia. W pokoju z chłodną podłogą i ścianami komfort może być niższy niż w dobrze ogrzanym wnętrzu o podobnej temperaturze powietrza.
Promieniowanie cieplne może poprawiać odczuwalny komfort właśnie dlatego, że ogrzewa powierzchnie znajdujące się w zasięgu urządzenia. Konwekcja działa przede wszystkim przez zmianę temperatury powietrza. To ważne rozróżnienie przy projektowaniu ogrzewania większych przestrzeni, zwłaszcza gdy użytkownicy przebywają w nich tylko okresowo.
Nie ma jednego typu ogrzewania, który sprawdzi się w każdym pomieszczeniu. Promiennik lepiej odpowiada potrzebom konkretnej strefy, szczególnie gdy zależy nam na szybkim odczuciu ciepła, natomiast konwekcja sprawdza się przy ogrzewaniu całego wnętrza. W obu przypadkach znaczenie mają moc urządzenia, izolacja budynku, czas pracy i sposób sterowania.
Przy modernizacji warto dobierać urządzenie do rzeczywistego zapotrzebowania cieplnego, a nie tylko powierzchni pomieszczenia. Dotyczy to również inwestycji realizowanych z udziałem programu „Czyste Powietrze”. Zbyt duża moc może powodować częste wyłączanie urządzenia, a zbyt mała nie zapewni odpowiedniej temperatury. Najlepsze rozwiązanie to takie, które dostarcza ciepło dokładnie tam, gdzie jest potrzebne.
