26 kwietnia mija czterdziesta rocznica katastrofy w Czarnobylu – największej awarii w historii energetyki jądrowej. Choć dziś znamy przebieg wybuchu w czwartym bloku reaktora, wspomnienie tamtych dni wciąż budzi emocje, głównie z powodu cynizmu ówczesnych władz.

W nocy z 25 na 26 kwietnia 1986 roku nieudany eksperyment doprowadził do rozerwania rdzenia reaktora i wyrzucenia w atmosferę radioaktywnego pyłu. Chmura śmierci ruszyła nad Europę, a w Polsce pojawiła się już dwa dni później. Mimo że liczniki Geigera w polskich stacjach monitoringu „oszalały”, komunistyczna propaganda milczała.

Zamiast ostrzeżeń, Polacy otrzymali zaproszenia na obowiązkowe pochody pierwszomajowe. Gdy dygnitarze i ich rodziny potajemnie przyjmowali preparaty ochronne, tysiące dzieci maszerowało w pełnym słońcu, wdychając radioaktywny jod. Dopiero pod naciskiem faktów i po alarmie podniesionym przez Szwedów, zdecydowano się na podanie płynu Lugola. Dla wielu było już jednak za późno, by działanie profilaktyczne było w pełni skuteczne.

Dziś Czarnobyl to nie tylko lekcja o bezpieczeństwie atomu, ale przede wszystkim przestroga przed państwem, które wyżej niż życie obywatela stawia interes partii i ideologiczną dumę.