Szkolne menu po nowemu. Mniej cukru, więcej roślin

W roku szkolnym 2026/2027 zmieniają się zasady żywienia dzieci i młodzieży. Nowe przepisy obejmą sklepiki, automaty i stołówki w szkołach.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia, które zmienia zasady sprzedaży żywności i żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży, wchodzi w życie 1 września. Jak informuje Lidia Anielska, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we Wrześni, jedna z najważniejszych zmian dotyczy szkolnych jadłospisów. Celem jest poprawa jakości żywienia dzieci i młodzieży. Od 1 września szkolne menu ma być mniej słodkie i mniej przetworzone, za to bardziej różnorodne i bogatsze w warzywa, produkty pełnoziarniste oraz dania roślinne.

MNIEJ MIĘSA, ZA TO WIĘCEJ ROŚLIN

W ciągu tygodnia na obiad powinny pojawić się dwie porcje mięsa, przygotowane ze świeżego produktu. Przynajmniej raz w tygodniu dzieci powinny otrzymać rybę. Nowością będzie co najmniej jedno danie obiadowe przygotowane na bazie nasion roślin strączkowych, bez dodatku produktów odzwierzęcych. Na stołówkach mogą więc częściej pojawiać się potrawy z soczewicy, fasoli, ciecierzycy, grochu czy bobu. Dwa razy w tygodniu podawane mają być zupy przygotowane na wywarach warzywnych. Przepisy uwzględniają również dzieci, które nie jedzą produktów odzwierzęcych. Jeśli w danym dniu podawane będzie mięso, ryba lub inne danie zawierające produkty odzwierzęce, placówka powinna zapewnić odpowiednią alternatywę roślinną.

WARZYWA I OWOCE? MUS!

Warzywa lub owoce powinny znaleźć się w każdym posiłku, przy czym warzyw ma być więcej niż owoców. W jadłospisie nie zabraknie również produktów zbożowych, w tym pełnoziarnistych. Nowe zasady stawiają też na różnorodność i sezonowość. Przy planowaniu posiłków należy uwzględniać produkty sezonowe, a jeśli to możliwe – również lokalne lub ekologiczne.

MNIEJ SMAŻONEGO I CUKRU

Od tego roku szkolnego w ciągu pięciu dni nauki można będzie podać nie więcej niż dwie porcje potraw smażonych. Przepisy określają, czego należy używać do smażenia – rafinowanego oleju rzepakowego lub rafinowanej oliwy z oliwek. Zupy, sosy i inne potrawy mają być przygotowywane z naturalnych składników, a stosowanie koncentratów zostanie ograniczone.
Zmieni się również ilość cukru dodawanego do napojów przygotowywanych w placówkach. W 250 mililitrach gotowego napoju będzie mogło znaleźć się maksymalnie 5 gramów dodanego cukru. Preferowanym napojem dla dzieci ma być woda. Mniej słodkie powinny być więc m.in. przygotowywane na miejscu herbata, kakao i inne napoje.
Nowe przepisy nie oznaczają całkowitego zakazu słodyczy. Dopuszczona będzie m.in. gorzka czekolada zawierająca co najmniej 70 proc. kakao oraz bezcukrowe gumy do żucia. W szkolnej ofercie mogą znaleźć się także soki, przeciery i musy, ale bez dodatku cukrów i substancji słodzących. Orzechy i nasiona również powinny być sprzedawane bez dodatku cukru, słodzików i soli.

SKLEPIK POD LUPĄ

Nowe zasady obejmą także produkty sprzedawane w szkolnych sklepikach i automatach. Przepisy określają, jakie grupy produktów mogą trafić do uczniów. Na szkolnych półkach nadal znajdą się m.in. pieczywo i kanapki, mleko i produkty mleczne, warzywa, owoce, sałatki, orzechy, nasiona i produkty zbożowe. Niektóre słodkie produkty również będą dopuszczone, ale tylko wtedy, gdy spełnią określone wymagania. Produkty zbożowe, w tym płatki śniadaniowe, nie będą mogły zawierać więcej niż 10 gramów cukrów w 100 gramach lub mililitrach. Taki sam limit będzie dotyczył wielu produktów mlecznych oraz napojów roślinnych. Dla pieczywa półcukierniczego i cukierniczego ustalono limit 13,5 grama cukrów w 100 gramach produktu. Przepisy określają również maksymalną zawartość tłuszczu i soli. W przypadku napojów roślinnych zwrócono dodatkowo uwagę na ich wartość odżywczą – powinny być wzbogacone co najmniej w wapń i witaminę B12.

NIE TYLKO NA TALERZU

Te przepisy oznaczają konieczność dostosowania się nie tylko przez szkolne kuchnie, ale także przez dyrektorów placówek, firmy kateringowe, ajentów sklepików i operatorów automatów. Konieczne będzie dokładniejsze sprawdzanie składów produktów i sposobu planowania posiłków. Uczniowie raczej nie doświadczą tej rewolucji z dnia na dzień, ale z pewnością odczują zauważalną różnicę na talerzach i szkolnych półkach.