Mamy szczęście, bo mieszkamy w mieście, które jest zaprojektowane w duchu pruskiej, uporządkowanej myśli urbanistycznej. Co więcej Września ma potencjał miasta 15-minutowego. 

Ruszył drugi cykl konferencji ekologicznych Projektu Września. Co dwa tygodnie w WOK-u odbywać się będą spotkania z naukowcami i specjalistami zajmującymi się ekologią, architekturą, zielenią i gospodarką komunalną. Mieszkańcy poznają dzięki nim nowe trendy, idee i rozwiązania. Dodatkowo każda z konferencji zakończy się dyskusją. 

Pierwsze spotkanie, które odbyło się 31 maja poświęcone było wpływowi ładu przestrzennego na jakość powietrza. 

Dr Michał Beim, planista z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu przedstawił niepokojące zjawiska związane z migracją na przedmieścia. Kiedyś przeprowadzki z centrum do domków pod miastem były oznaką podwyższonego statusu społecznego, dziś przeciwnie - wynikają z poszukiwania mieszkania w dostępnej cenie. 

Ludzie przeprowadzając się na przedmieścia mają nadzieję na czystsze powietrze, ciszę i bliskość natury. To jednak idylliczne mity. Wskaźniki Airly pokazują, że przedmieścia wielkich miast są bardziej zanieczyszczone niż centra. To wina wielu indywidualnych systemów grzewczych, np, kominków i pieców opalanych drewnem lub innymi materiałami emitującymi zanieczyszczenia.

Do powstawania smogu przyczyniają się także samochody, od których uzależnieni są mieszkańcy przedmieść. Podmiejskie osiedla są najczęściej słabo skomunikowane z miastem co rodzi konieczność dojazdów indywidualnych do pracy, szkoły, na spotkanie z przyjaciółmi czy zakupy. 

Problem pogłębia fakt, że większość osiedli jest fatalnie zaprojektowana. W pobliżu nie ma szkoły, przedszkola, punktów usługowych, placów zabaw, a także infrastruktury pieszej i rowerowej. 

O przykładach źle i dobrze zaprojektowanych osiedli w polskich miastach mówił Jakub Głaz, architekt i publicysta, który zalecał szukanie inspiracji w architekturze lat 20. i 30. XX wieku oraz jej powojennej spuściźnie. 

Jak w tym kontekście prelegenci ocenili Wrześnię?

- Września ma potencjał ze względu na dobrą, zwartą strukturę, która nie jest naruszona w stopniu, który nie pozwalałby naprawić pewnych rzeczy. A czasem wystarczy taka architektoniczna akupunktura w postaci poszerzenia chodników, dosadzenia kolejnych drzew czy usunięcia zbędnych elementów. Miasto robi wrażenie sympatycznego. To czego Września powinna się w tym momencie obawiać to intensywnej zabudowy deweloperskiej, która powstaje w dobrym miejscu, bo blisko dworca PKP, ale lepiej, żeby formą i gabarytami lepiej korespondowała z pozostałymi częściami miasta - zauważył Jakub Głaz. 

Dr Beim zwrócił uwagę, że Września ma możliwość stać się tzw. miastem 15-minutowym, czyli takim, gdzie do najważniejszych punktów można w kwadrans dotrzeć pieszo lub rowerem. W takich miastach żyje się bardzo komfortowo. Oczywiście, niezbędna jest dobra sieć chodników i ścieżek rowerowych oraz komunikacja miejska.

- W tej chwili we Wrześni jest jeden miejski autobus. Warto pomyśleć, żeby w przyszłości komunikacja miejska nie służyła tylko seniorom robiącym zakupu, ale przede wszystkim uczniom i pracownikom dojeżdżającym do dużych firm takich jak Volkswagen czy Flex - mówił planista.

Zdaniem dra Beima ważne jest też rugowanie parkowania w centrum oraz zachęcanie kierowców, żeby zostawiali auta na parkingach położonych za centrum, a po śródmieściu chodzili pieszo.

Prelegenci podkreślali też znaczenie terenów zielonych, którym miasto powinno poświęcać szczególną troskę.

- Jeżeli jest możliwość warto łączyć ze sobą tereny o tej samej funkcji, np. parki i skwery - radził Jakub Głaz. Tutaj Września ma także potencjał, bo z łąk na Suwalskiej można przez park Dzieci Wrzesińskich, Wrzosową i park Piłsudskiego dotrzeć nad zalew Lipówka.

Podsumowując: żyjemy w mieście z ogromnymi możliwościami. Ważne, aby ich nie zaprzepaścić. 

Lekcje dla Wrześni dr Michała Beima:

1. Priorytetem musi być zagospodarowanie obszarów w śródmieściu miasta – tj. powstanie zabudowy uzupełniającej struktury urbanistyczne. Tu jest infrastruktura (w tym cieplik)!

2. Rozwój przedmieść musi być ukierunkowany na formę jak najmniej uciążliwą środowiskowo i kosztowną dla samorządu

3. Przedmieścia nie mogą być monofunkcyjne

4. Nowe obszary zabudowy należy planować jedynie w miejscach wyposażonych w infrastrukturę sieciową (gaz, kanalizacja) oraz transportową (chodniki, drogi rowerowe)

5. Rozwój przestrzenny rodzi potrzebę analizy nowych przystanków autobusowych i kolejowych

6. Ostatnie zmiany w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym sprzyja bardziej rozsądnej urbanistyce przedmieść, w szczególności pozwalając mpzp definiować przestrzenie ruchy pieszego i rowerowego, np. na skróty.

7. To planowanie przestrzenne decyduje o popycie na transport!

Konferencję zorganizowano dzięki dofinansowani z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu.