Nowoczesne gospodarstwo, a problemy po staremu

Jesień to czas podsumowań, zbiorów i przygotowań do kolejnego sezonu. W dodatku „Jesień w polu i ogrodzie” zaglądamy zarówno na pola, gdzie kończą się tegoroczne prace, jak i do ogrodów, w których również nie brakuje jesiennych obowiązków. Przyglądamy się wyzwaniom, z jakimi mierzą się dziś rolnicy, oraz prezentujemy firmy i oferty, które warto znać tej jesieni.

----

Na pierwszy rzut oka współczesne rolnictwo wygląda zupełnie inaczej niż jeszcze kilkadziesiąt lat temu. Nowoczesne ciągniki, wydajne maszyny i nowe technologie pozwalają jednemu gospodarstwu uprawiać dziesiątki, a nawet setki hektarów. Za tym obrazem kryje się jednak praca, w której ryzyko wciąż ponosi przede wszystkim rolnik.

Paweł Iglewski z podwrzesińskiego Sołeczna działa na około 150 hektarach. Na gospodarstwo przeniósł się jako 18-latek, dziś ma 37 lat. Jak mówi, nowoczesne maszyny znacznie ułatwiają pracę, ale jednocześnie wymagają ogromnych nakładów.
– Wygląda to naprawdę imponująco, bo mamy nowe traktory, nowe samochody itd., ale jakby obrać to z leasingu i tych wszystkich pomocy unijnych, to naprawdę byłoby średnio – przyznaje.
Maszyna pozwala wykonać pracę szybciej i przy mniejszym udziale ludzi, ale jej zakup oznacza również zobowiązania. Do tego dochodzą ceny paliwa, nawozów, środków ochrony roślin, części i usług. Rolnik ponosi te koszty niezależnie od tego, jaki ostatecznie będzie plon. Ostatni sezon dobrze pokazuje, jak nieprzewidywalna potrafi być praca na polu. Po początkowo obiecujących zasiewach przyszły niekorzystne warunki pogodowe. Silne mrozy uszkodziły część upraw, później problemem była susza. Co ważne, straty nie wszędzie wyglądają tak samo. Kilka kilometrów różnicy może oznaczać zupełnie inny plon.
– Ten rok był kiepski, bo mamy bardzo małe plony i sprzedajemy je relatywnie tanio do środków produkcji – mówi Paweł Iglewski.
Mniejsze zbiory oznaczają nie tylko mniej pieniędzy ze sprzedaży. Koszty produkcji pozostają, a przy niskich cenach skupu rachunek może przestać się zgadzać.
– Tak jak premia na etacie, tak u nas wysokie plony wiele wynagradzają. A w tym roku, no, brak nagrody – podsumowuje rolnik, który prowadzi własną firmę CornVita.
Pozostaje również niepewność związana z kolejnymi uprawami i warunkami, jakie przyniosą następne miesiące. Rolnictwo jest biznesem, w którym wiele decyzji podejmuje się z wyprzedzeniem, ale na część najważniejszych czynników nie ma się żadnego wpływu.
Rolnicy muszą dziś patrzeć nie tylko w niebo. Na ich sytuację wpływają także ceny na światowych rynkach, konkurencja z zagranicy, rosnące wymagania i zmieniające się przepisy. Wśród obaw wymieniany jest również Mercosur czy konkurencja ze strony Ukrainy. Paweł Iglewski nie ukrywa, że powodów do niepokoju jest sporo.
– Uważam, że jest kiepsko. I mam kiepskie nastawienie, mimo że jestem optymistą – mówi.
Jednocześnie wie, że narzekaniem niewiele można zmienić. Praca musi być wykonana niezależnie od sytuacji na rynku czy pogody. Trzeba przygotować pole, zasiać, zadbać o uprawy, a później zebrać plon. Czasu na przerwę często po prostu nie ma. Współczesne rolnictwo jest więc znacznie bardziej zmechanizowane i technologiczne niż kiedyś, ale podstawowy problem pozostał ten sam: rolnik inwestuje i pracuje, nie mając pewności, ile ostatecznie zarobi.
– Praca bez nagrody jest po prostu... no, prędzej czy później to się znudzi każdemu – zauważa Paweł Iglewski. 
Mimo wszystko następnego dnia znów trzeba wyjechać w pole. Bo niezależnie od tego, jak bardzo zmieniła się technologia, rolnictwo nadal pozostaje pracą uzależnioną od ziemi, pogody i rynku.