Ten artykuł został przygotowany we współpracy z firmą Rolmako.
Po więcej podobnych materiałów zapraszamy na stronę naszego partnera: https://rolmako.pl/strefawiedzy https://rolmako.pl/technologiauprawy
Regeneracja gleby i wzbogacenie w składniki odżywcze
Jednym z najważniejszych działań po żniwach jest pozostawienie słomy na polu i jej dokładne wymieszanie z glebą. Proces mineralizacji słomy odgrywa kluczową rolę w dostarczaniu glebie wartościowych składników odżywczych. Przy plonie wynoszącym 2 t/ha mineralizacja słomy może wzbogacić glebę w następujące ilości składników:
Ponadto podczas procesu mineralizacji słoma uwalnia mikroelementy, takie jak mangan, cynk, wapń, magnez czy miedź. Ilość uwolnionych składników zależy od ilości słomy pozostawionej na polu oraz od warunków sprzyjających jej rozkładowi.
Proces mineralizacji słomy dostarcza glebie węgla, który jest kluczowym składnikiem dla wzrostu roślin. Jednak wymaga on dużych ilości azotu, dlatego zaleca się jego dodatkowe zastosowanie w ilości 5–10 kg na każdą tonę przyoranej słomy. Na glebach lekkich wskazane jest zwiększenie tej dawki. Aby wspomóc mineralizację, warto rozważyć dodanie wapna z magnezem, unikając jednak jednoczesnego stosowania z nawozami azotowymi, co pozwoli zapobiec ulatnianiu się amoniaku.
W celu przyspieszenia mineralizacji oraz wzbogacenia gleby w składniki odżywcze, często wykorzystuje się preparaty z odpowiednio dobranymi bakteriami. Niektóre z tych mikroorganizmów wspomagają wiązanie azotu, podczas gdy inne stymulują rozwój systemu korzeniowego, zwiększając zdolność roślin do pobierania wody. Próchnica powstająca podczas rozkładu słomy ma zdolność zatrzymywania wody w ilości nawet 4-5 razy większej od swojej masy.
Zatrzymywanie wilgoci w glebie
Jednym z głównych celów uprawy ścierniskowej jest ograniczenie utraty wody z gleby. Tradycyjnie, zaraz po żniwach, kluczowym działaniem było zahamowanie parowania, ponieważ odsłonięta gleba szybko traci wilgoć. Rozsypana słoma tworzy warstwę izolacyjną, która zmniejsza parowanie, a dodatkowo płytka podorywka przerywa system kapilarny gleby, co jeszcze bardziej ogranicza ubytek wody.
Dostosowanie głębokości pracy maszyny do ilości słomy
Głębokość pracy maszyny, takiej jak gruber czy kultywator, powinna być dopasowana do ilości słomy na polu – przy 5 t/ha optymalna głębokość wynosi 10–15 cm. Zaleca się wykonanie dwóch przejazdów: pierwszy, płytki, ma na celu ograniczenie parowania wody, natomiast drugi, głębszy, zapewnia dokładne wymieszanie słomy z glebą. Taka strategia pomaga znacząco ograniczyć straty wody.
Wielobelkowe agregaty w uprawach uproszczonych i bezorkowych
W systemach uproszczonej uprawy lub bezorkowym idealnym rozwiązaniem są wielobelkowe agregaty, które umożliwiają zredukowanie liczby przejazdów po polu. Dzięki temu nie tylko ogranicza się utratę wilgoci z gleby, ale także poprawia jej strukturę, wspierając bardziej efektywne zarządzanie zasobami wodnymi i glebowymi.
Eliminacja chwastów
Pozostawione na polu chwasty i samosiewy mogą negatywnie wpływać na przyszłe uprawy, konkurując z nimi o wodę i składniki odżywcze. Nawet niskie rośliny, osiągające wysokość 10 cm, mogą powodować utratę wody na poziomie 12 l/m². Skutecznym sposobem zwalczania chwastów jest mechaniczne usuwanie, które obejmuje dwa przejazdy: pierwszy ma na celu pobudzenie wzrostu chwastów, a drugi ich zniszczenie.
Zastosowanie herbicydów nieselektywnych i intensywna uprawa ścierniska
W uprawie ścierniskowej często stosuje się nieselektywne herbicydy, takie jak glifosat. Pozwalają one na rozpoczęcie mechanicznej obróbki gleby już po dwóch dniach od aplikacji w przypadku chwastów jednorocznych i po pięciu dniach dla chwastów wieloletnich. Jesienne zwalczanie chwastów jest bardziej skuteczne i opłacalne niż wiosenne, a dodatkowo ogranicza przenoszenie chorób na kolejne uprawy. Intensywna obróbka ścierniska jest szczególnie zalecana w monokulturach, takich jak rzepak, aby zminimalizować ryzyko chorób związanych z resztkami pożniwnymi.
Poplon na ściernisku jako element prac pożniwnych
Wysiew poplonów na ściernisku to doskonałe uzupełnienie działań polowych po zakończeniu żniw. Poplony zwiększają zawartość materii organicznej w glebie i poprawiają jej zdolność do zatrzymywania wody. Najlepszy termin wysiewu to do 20–25 sierpnia, co pozwala roślinom odpowiednio się rozwinąć przed zimą. Przed siewem warto przeprowadzić analizę gleby i dostosować nawożenie.
Optymalnym wyborem są mieszanki roślin o krótkim okresie wegetacji i niskim zapotrzebowaniu na wodę. Kontrola wzrostu poplonów ma kluczowe znaczenie – ich rozwój należy zatrzymać na etapie kwitnienia, aby zapobiec nadmiernemu pobieraniu wody z gleby. W tym celu można wykorzystać specjalistyczne narzędzia, takie jak wały nożowe (np. ProCut) lub agregaty do uprawy bezorkowej, takie jak U436 firmy Rolmako.
Pielęgnacja ścierniska jako podstawa przygotowania gleby
Zabiegi pielęgnacyjne na ściernisku po żniwach są kluczowym elementem przygotowania gleby do kolejnych sezonów, zapewniającym wysokie plony. Działania takie jak wzbogacanie gleby w składniki odżywcze, zatrzymywanie wilgoci i eliminacja chwastów przynoszą wymierne korzyści. Dodatkowo, wysiew poplonów na ściernisku poprawia strukturę gleby i zwiększa jej zdolność do magazynowania wody. Dzięki nowoczesnym technologiom i maszynom, takim jak agregaty do uprawy ścierniskowej, rolnicy mogą efektywnie dbać o żyzność gleby, zapewniając stabilne i obfite plony na przyszłość.
