Legalne czy nielegalne? Zmierzch handlu żywymi rybami

Gdy my szykujemy się do świąt, cierpią zwierzęta. Czy to zgodne z prawem? 

na sygnale 21:20 19-12-201920 66

Mowa oczywiście o karpiach. Aby tradycji stało się zadość (więcej o niej tutaj), ryby te często sprzedawane są żywe.

7 grudnia rozdzwoniły się redakcyjne telefony. Czytelnicy informowali nas, że w Kauflandzie karpie sprzedawane są w reklamówkach bez wody i pytali, czy można coś z tym zrobić. Wybrałam się na miejsce i rzeczywiście – ryby wyławiane z basenu trafiały do siatek, a następnie do klientów.

Skontaktowaliśmy się z Komendą Powiatową Policji we Wrześni, ale okazało się, że nie wpłynęło oficjalne zawiadomienie. Aby sprawa ruszyła, złożyłam je osobiście.

Sytuacja jest o tyle nietypowa, że wytyczne Głównego Lekarza Weterynarii stoją w częściowej sprzeczności ze stanowiskiem Sądu Najwyższego. Na stronie GLW czytamy:

Najbardziej zalecana jest sprzedaż ryb po uprzednim ich uśmierceniu. W ostateczności w przypadku braku możliwości uboju karpi przed sprzedażą zaleca się poniżej opisany sposób postępowania uwzględniający dobrostan ryb oraz minimalizujący ich cierpienie.

Wśród podanych opcji sprzedaży żywej ryby pojawia się: „bez wody, pozwalające karpiom na wykorzystanie naturalnej wymiany gazowej przez powierzchnię skóry”.

Czyli sprawa jest pozornie prosta. I właśnie tutaj pojawia się Sąd Najwyższy z przełomowym wyrokiem z 13 grudnia 2016 r.:

Naturalnym środowiskiem ryb jest środowisko wodne, a więc zasadą winno być transportowanie, przetrzymywanie i przenoszenie ryb w środowisku wodnym, a więc takim, które zapewnia im właściwe warunki bytowania, czyli możliwość egzystencji, zgodnie z ich potrzebami gatunkowymi – orzekł SN. I podkreślił, że „znęcaniem jest nie tylko zadawanie, ale również dopuszczenie do zadawania bólu lub cierpień zwierzętom”. 

W wyroku pojawia się też informacja, że błędem jest zakładanie, że jeśli nie dochodzi do śmierci ryb, nie miało miejsca znęcanie. 

– Ma to szczególne znaczenie w związku z argumentacją o oddychaniu karpi przez skórę – informuje adwokatka Karolina Kuszlewicz, prowadząca blog „W imieniu zwierząt i przyrody”. – Mogę szczerze przyznać, że sprawy karne o znęcanie się nad karpiami są trudne do prowadzenia. Prawo staje bowiem w zderzeniu z szeregiem mylnych, ale przez lata utrwalanych przekonań ludzi. Od tego, że karp to nie kręgowiec, przez przeświadczenie, że żywy karp jest elementem tradycji bożonarodzeniowej, a także zakodowane bardzo szkodliwe powiedzenie „dzieci i ryby głosu nie mają”, do często powtarzanej w ostatnim czasie teorii, jakoby karp swobodnie „oddychał przez skórę”. Niestety z mojego doświadczenia – a akurat w stosunku do spraw związanych z ochroną karpi jest ono już dość obszerne – wynika, że znakomita większość spraw jest umarzana przez policję, bądź nawet nie dochodzi do tego etapu i następuje odmowa wszczęcia postępowania – dodaje adwokatka. 

Tutaj wrzesińskiej komendzie należy się pochwała. Zgłoszenie zostało przyjęte.

– Postępowanie zainicjowane złożonym zawiadomieniem o ewentualnym znęcaniu się nad karpiami jest prowadzone na ten moment w formie czynności sprawdzających. Ważnym aspektem jest zweryfikowanie, czy faktycznie doszło do popełnienia przestępstwa, czyli czy to, co się wydarzyło, wypełnia znamiona znęcania się nad zwierzętami. Po otrzymaniu informacji o zdarzeniu policjanci pionu kryminalnego natychmiast wystąpili do sklepu o zabezpieczenie monitoringu oraz o przekazanie pełnej dokumentacji dotyczącej sprzedaży ryb, m.in. wytycznych Głównego Lekarza Weterynarii dotyczących postępowania z żywymi rybami konsumpcyjnymi będącymi przedmiotem sprzedaży detalicznej – informuje Adam Wojciński, rzecznik prasowy KPP we Wrześni.

Tekst pierwotnie ukazał się w numerze „Wiadomości Wrzesińskich” z 13 grudnia 2019 roku. W tamtym momencie na pytania związane ze sprawą nie odpowiedzieli ani Główny Lekarz Weterynarii Bogdan Konopka, ani rzecznik prasowy Kauflandu.

Wiadomość z biura prasowego Kauflandu wpłynęła 16 grudnia. Oto ona:

Dzień dobry,

dziękujemy bardzo za przesłane zgłoszenie. Pragniemy zapewnić, że wszystkie stoiska, przy których sprzedawane są żywe karpie podlegają stałej wewnętrznej kontroli, a stan ryb jest przez nas stale monitorowany. W związku z Pani zgłoszeniem dokonaliśmy ponownej weryfikacji sprzedaży we Wrześni, która nie wykazała żadnych nieprawidłowości.

Pragniemy poinformować, że w odniesieniu do warunków sprzedaży żywych karpi sieć Kaufland restrykcyjnie przestrzega wytycznych Głównego Lekarza Weterynarii w sprawie postępowania z żywymi rybami będącymi przedmiotem sprzedaży detalicznej opublikowanych w dniu 16 listopada 2019 r. Zgodnie z nimi nasza sieć dokłada wszelkich starań, aby stoiska do sprzedaży karpi były odpowiednio przygotowane i doglądane oraz aby zapewnić właściwe warunki transportu ryb. Jednocześnie informujemy, że klienci, którzy zdecydują się na zakup żywego karpia otrzymają do transportu specjalistyczną torbę wyposażoną w specjalne wkładki o zaoblonych krawędziach, które zapewniają dopływ powietrza na całej powierzchni ciała ryby, a jednocześnie chronią ją przed ewentualnym zranieniem. Wszystko przebiega z zachowaniem wszelkich wytycznych Głównego Lekarza Weterynarii.

Jednocześnie pragniemy zaznaczyć, że w bieżącym roku ograniczyliśmy sprzedaż żywego karpia do mniej niż połowy naszych sklepów, zaś w 2020 roku nasza sieć całkowicie wycofuje się ze sprzedaży żywego karpia.

Z wyrazami szacunku

Biuro Prasowe Kaufland Polska Markety Sp. z o.o. Sp. k.  

***

Od autorki: Można sobie wyobrazić sytuację, w której nie da się uśmiercić karpia na miejscu, ale raczej nie w przypadku tak dużej sieci. Sprzedaż żywych karpi to wybór i korzystanie z furtki w przepisach. Trudno też zrozumieć inny niż wygoda powód, by sprzedawać karpie bez wody. A wygoda nie jest uzasadnieniem, by zadawać zwierzęciu niepotrzebne cierpienie. Na szczęście stanowisko biura prasowego Kauflandu pokazuje, że nasze społeczeństwo dojrzewa do zmian, nawet jeśli powoli. 

Ankieta

Czy kupujesz żywego karpia?

Ankieta

Czy na Twoim stole wigilijnym będzie karp?

Ankieta

Czy Kaufland powinien wycofać się ze sprzedaży żywej ryby?

Thumb anna tess go%c5%82embiowska fot idzikowski 1

Anna Tess Gołębiowska

21:20 19-12-2019