Granica, która łączy zamiast dzielić. 750-lecie S(z)amarzewa już w sobotę!

20 lipca Szamarzewo (gm.Kołaczkowo) i Samarzewo (gm. Lądek) będą obchodziły jubileuszu 750-lecie istnienia. Władze samorządowe zaplanowały uroczystości w obu miejscowościach.

aktualności 12:35 19-07-20191 2

Pierwsza wzmianka o istnieniu S(z)amarzewa pochodzi z 29 czerwca 1269, ponieważ zachował się przywilej wydany przez biskupa Mikołaja Lisa. Zezwalał Henrykowi i Hankowi na lokację wsi na prawie niemieckim. Do rozbiorów wieś należała do ciążeńskiego klucza majątków biskupich.

Julia Wieczorek z SP Sokolniki w ten sposób opowiedziała historię S(z)amarzewa. Spotkanie Henryka i Henka na moście granicznym 
Jarosław Czyż zamienił rysunek Julii Wieczorek (za jej zgodą) w taki oto mural, który można obejrzeć na świetlicy wiejskiej w Szamarzewie

Przełomowe dla historii miejscowości okazał się rozbiór Polski po wojnach napoleońskich, które zatwierdzony został decyzjami politycznymi na Kongresie Wiedeńskim 1815. W ich konsekwencji S(z)amarzewo zostało podzielone na dwie części.

Precyzyjne rzecz ujmując podział wsi był konsekwencją układów granicznych między Prusami a Rosją. Pierwotnie na Kongresie Wiedeńskim całe S(z)amarzewo wraz z Pyzdrami i okolicznymi wsiami przydzielono do Wielkiego Księstwa Poznańskiego.

Spojrzenie na granicę od strony Borkowa i Ksawerowa
Zalew w Borkowie. Borkowo jest administracyjnie częścią Szamarzewa

– Nawet po przekazaniu Pyzdr do Królestwa Polskiego traktatem berlińskim z 11 listopada 1817 r. całe S(z)amarzewo pozostawało po stronie pruskiej. Dopiero komisja delimitacyjna pracująca w latach 1818-1823 zadecydowała o podziale wsi – mówi Sebastian Mazurkiewicz, dyrektor Muzeum Regionalnego we Wrześni.

Figurka Matki Boskiej stanęła w miejscu Parafialnego Domu Katolickiego w Samarzewie
Kościół w Samarzewie

Wtedy przyjęło się nazewnictwo „Szamarzewo Pruskie” i „S(z)amarzewo Polskie” (od Królestwa Polskiego). Granica zaboru pozostawiła po sobie ślad różnorodności społecznej, kulturowej i gospodarczej. Dzisiaj mieszkańców Szamarzewa (gm. Kołaczkowo) i Samarzewa (gm. Lądek) dzieli praktycznie wszystko – oprócz wspólnej historii, ciągłego mylenia tych miejscowości przez turystów i dziurawych dróg.

Mural na świetlicy w Samarzewie

Jubileusz 750-lecia ma ponownie zbliżyć obie miejscowości. W obu pojawiły się okolicznościowe murale i obeliski. W sobotę, 20 lipca w Szamarzewie i Samarzewie odbędą się uroczystości rocznicowe pod hasłem „Granica, która łączy, a nie dzieli”. Poniżej program uroczystości.

Thumb ww biernat

Filip Biernat

12:35 19-07-2019